Honger – Knut Hamsun2 min read

Honger is een bijzonder boek. Deze roman is voor het eerst gepubliceerd in 1890 en ik las een vertaling uit 1961 (van Jeanette E. Keijser). Zo veel decennia -eeuwen! – later spat de tekst fris en sprankelend van de bladzijden af.

Het gaat over een dakloze in Kristiania, zoals Oslo vroeger heette. Soms huurt hij ergens een tijdje een slaapplek, af en toe zit hij in de nachtopvang, en een enkele keer slaapt hij op straat. Het is de zwerver die we liever niet zien. Ian Anderson van Jethro Tull bezong hem met medeleven in het lied Aqualung. Oh think twice, it’s another day for you and me in paradise, zong Phil Collins.

Soms loopt hij scheldend over straat, dan weer maakt hij zich vrolijk om iets dat niemand anders ziet. In elke stad kun je hem tegenkomen, ook vandaag. En na het lezen van dit boek zul je hem met andere ogen bekijken.

Waarom grijpt Honger de lezer zo bij de lurven? Ik denk omdat het hele verhaal door de zwerver zelf wordt verteld. Je komt binnen in zijn hoofd en ziet de wereld door zijn ogen. Je beleeft zijn hoop, fantasie, angst, plezier, schaamte, trots, pijn. En natuurlijk de honger:

In mijn borst was een onbarmhartig geknaag, alsof daar een wonderlijk zwijgend werk werd gedaan. Het konden dozijnen minimaal kleine, fijne diertjes zijn, die met hun kopje op zij naar de andere kant, weer een beetje knaagden, een ogenblik helemaal onbeweeglijk lagen, weer begonnen, zonder drukte en haast verder boorden en overal, waar ze geweest waren, lege ruimte achterlieten…

Wie er niet speciaal op let zal het niet opvallen, maar Knut Hamsen gebruikt een geraffineerd mengsel van verleden en tegenwoordige tijd. Misschien dat het daardoor zo hard en rechtstreeks binnenkomt. En nergens een commentaar of moreel oordeel, alles is sec zoals de hoofdpersoon het beleeft.

De tragische held van het verhaal heeft ambities om te schrijven en krijgt in het begin af en toe iets gepubliceerd in een dagblad. Is hij gek of geniaal? In elk geval ziet hij de dingen niet altijd zoals de meeste mensen. Wat Fancy is voor Wouter Pieterse, is Ylajali voor deze hoofdpersoon, een muze en schim die soms in het echt lijkt op te duiken. Maar waar ligt de grens tussen werkelijkheid en fantasie?

Het was mijn eerste boek van Knut Hamsun. Er blijken fijnproevers te zijn die deze Noorse schrijver al kennen. Schrijver (en lezer) Stephan Enter twitterde:

Schitterend boek! Wanneer ik een (antiquarisch) exemplaar van Honger tegenkom, koop ik het altijd meteen – om iemand cadeau te kunnen doen.

Ik vond het door vorm en inhoud een van de meest unieke romans die ik de laatste tijd heb gelezen. Tamelijk geniaal.

Dit vind je misschien ook leuk...

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *